|
 Uit
een onderzoek onder Amerikaanse vrouwen met een voedselverslaving
bleek het in 86 % van de gevallen te gaan om chokolade. Voor
sommigen is enkel de unieke smaak van chokolade daarvoor verantwoordelijk.
Als smaakkampioen met meer dan 500 verschillende smaakstoffen
en een onovertroffen smelt-effekt op de tong, is dit ook aannemelijk.
Het is anderzijds ook duidelijk dat de invloed op de biochemie
van het gevoel bij chokolade vrij uitgesproken is.
Serotonine
Serotonine
is een natuurlijk, lichaams-eigen genotsmiddel dat ons een
gelukzalig gevoel bezorgt. De smaak van suiker doet het  serotonine-gehalte
in ons bloed meteen stijgen, zonder dat suiker zelf serotonine
bevat. Een gelijkaardig effect treedt op bij erg vette voedingswaren.
Gezien chokolade veel suikers en vetten bevat, produceert
de smaak ervan veel serotonine in het lichaam. In die zin
is chokolade dus inderdaad famillie van het antidepressivum
Prozac
en van de party-drug Extacy,
waarvan de werking evenzeer berust op een verhoging van de
serotonine concentraties.
Daarenboven bevat chokolade ook tryptofaan,
het essentiële aminozuur dat noodzakelijk is voor de
aanmaak van serotonine in het lichaam. De vraag is wel of
de beperkte hoeveelheid tryptofaan in chokolade voldoende
is voor een merkbaar effect. Vlees, melk, eieren, bananen,
kiwi's, abrikozen, pruimen, annanas, tomaten, zonnebloempitten
en walnoten zouden verhoudingsgewijs veel meer tryptofaan
bevatten.
Endorfine, fenylethylamine, anandamide,
caffeïne, theobromine,...
Chokolade zou ook fenylethylamine
bevatten - de liefdespeptide - en de concentraties aan endorfines
in het lichaam opdrijven - de lichaamseigen morfine.
Voor sommigen is dit zelfs een belangrijker effekt dan dat
van serotonine. Interessant is dat werd aangetoond dat chokoladeverslaafden
minder verslaafd werden nadat ze endorfine-blokkerende middelen
toegediend kregen. Zonder het endorfine-effect bleek chokolade
dus minder aantrekkelijk.
Er is op dit moment een enorme discussie gaande omdat onderzoekers
in chokolade ook anandamide
vonden, het lichaamseigen THC, het aktieve bestanddeel van
marihuana
en hash. De hoeveelheden zouden evenwel zeer laag zijn.
Anderzijds werd ook n-acylethanolamine gevonden, die het effekt
van de anandamide zou kunnen versterken en dit niet alleen
van de anandamide in de chokolade, maar ook van de anandamide
die op natuurlijke wijze in ons lichaam aanwezig is.
Chokolade heeft ook een opwekkend effect door de aanwezigheid
van caffeine
en theobromine,
die de werking van de receptoren voor noradrenaline
versterken.
Er zijn dus verleidingen genoeg om aan chokolade verslaafd
te raken, maar net zoals bij alle drugs zijn er redenen te
over om daarmee op te letten. Elke overspoeling van de biochemie
met deze of gene neurotransmitter of peptide tast immers de
natuurlijke capaciteit van het lichaam om deze stoffen zelf
te maken aan. Chokolade eten kan je dan wel kortstondig wat
opbeuren, op lange termijn is de kans groot dat je capaciteit
om gewoon gelukkig te zijn afneemt. Daarenboven zijn de effekten
tijdens en na de vertering bij overconsumptie van een dermate
rijk produkt van een aard om de meeste positieve effekten
zeer snel teniet te doen.
Effekten tijdens en na de vertering
Voedingswaren met een hoog suikergehalte, zoals chokolade,
veroorzaken een afweerreactie in het lichaam dat een grote
hoeveelheid insuline produceert. Dit insuline
komt in het bloed terecht waar het de afbraak van glucose-suiker
in de lichaamscellen bevordert. Indien de hoeveelheid glucose
in het bloed erg hoog ligt, zal de insuline-produktie dermate
hoog zijn dat ze uiteindelijk leidt tot een glucose-gebrek
in het bloed. Het stimulerende effekt van een hoog glucosegehalte
in het bloed kan dermate sterk zijn dat het leidt tot nervositeit
en gejaagdheid. Een te laag glucosegehalte kan daarentegen
lusteloosheid en angstgevoelens veroorzaken, ondermeer via
een overproductie aan de hormonen adrenaline en cortisol.
Dit bijna manisch-depressieve effekt van suiker is één
van de redenen waarom de aandacht voor meerwaardige suikers,
die een meer geleidelijke en beperkte vrijstelling van glucose
in het bloed zouden vertonen, de laatste decennia enorm is
toegenomen. Of de meerwaardige suikers zoveel verschil maken
is evenwel nog steeds een punt van discussie.
Wanneer we grote hoeveelheden suiker eten, zou het lichaam
ook het aminozuur tryptofaan van de bloedstroom naar het centrale
zenuwsysteem overbrengen, waar het in serotonine wordt omgezet.
Als men op regelmatige basis teveel suiker eet, kan dit tot
een chronisch serotonine-overschot
en tot een dopamine-gebrek
leiden, waardoor men sneller geïrriteerd geraakt.
De vetten en de caffeïnoide in chokolade irriteren daarenboven
de lever, wat een sterk loom gevoel kan veroorzaken.
 Besluit
Dat je aan chokolade verslaafd kan raken bewijzen de realiteit
en de effekten op de biochemie van het gevoel. Dat zo'n verslaving
negatieve gevolgen heeft voor het gevoelsleven en voor de
gezondheid in het algemeen is ook duidelijk. Chokolade kan
dus zeker wel, maar met mate. Een doorsnee chokolade-reep
is infeite al van het goede teveel.
|
